Zona (Herpes Zoster) Hastalığı ve Shingrix Aşısı

Zona Nedir?

​

Zona, suçiçeği virüsünün (Varicella Zoster Virus - VZV) yeniden aktifleşmesiyle ortaya çıkan viral bir enfeksiyondur. Suçiçeği geçiren kişilerde, virüs sinir düğümlerinde sessiz kalır ve yıllar sonra bağışıklık sisteminin zayıflamasıyla tekrar aktifleşerek zonaya neden olabilir.

​

Hastalığın Nedenleri ve Risk Faktörleri

Temel Nedenler

- Suçiçeği virüsünün reaktivasyonu
- Bağışıklık sisteminin zayıflaması

Risk Faktörleri
- 50 yaş üstü olmak
- Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar
- Kemoterapi veya radyoterapi tedavisi görmek
- Uzun süreli kortikosteroid kullanımı
- Stres ve yorgunluk
- Kronik hastalıklar (Diyabet, HIV vb.)

​

Belirtiler ve Klinik Özellikler

​

Erken Belirtiler
- Hafif ateş ve halsizlik
- Etkilenen bölgede karıncalanma ve yanma hissi
- Bölgesel hassasiyet

İlerleyen Dönem Belirtileri
- Tek taraflı, şerit şeklinde döküntü
- Ağrılı kabarcıklar
- Kaşıntı ve yanma
- Sinir ağrısı (nevralji)

​

Komplikasyonlar

​

Postherpetik Nevralji (PHN)
- Döküntüler iyileştikten sonra devam eden sinir ağrısı
- Yaşlılarda daha sık görülür
- Yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir

Diğer Komplikasyonlar
- Bakteriyel enfeksiyonlar
- Göz tutulumu (Oftalmik zona)
- Nörolojik komplikasyonlar
- İşitme problemleri

 Tanı Yöntemleri

- Klinik muayene
- Gerekli durumlarda laboratuvar testleri
- PCR testi
- Tzanck smear testi

Tedavi Yaklaşımları

Antiviral Tedavi
- Asiklovir
- Valasiklovir
- Famsiklovir

Ağrı Kontrolü
- Analjezikler
- Antienflamatuar ilaçlar
- Nöropatik ağrı ilaçları

Destekleyici Tedaviler
- Topikal kremler
- Kalamin losyon
- Soğuk kompres uygulaması
- İstirahat

​

Shingrix Aşısı

Aşı Hakkında Genel Bilgi

- Rekombinant bir zona aşısıdır
- İki doz şeklinde uygulanır
- %90'ın üzerinde koruma sağlar
- 50 yaş ve üzeri için onaylıdır

Aşı İçeriği
- VZV glikoprotein E antijeni
- AS01B adjuvan sistemi
- Koruyucu maddeler

Uygulama Şeması
- İlk doz
- İkinci doz (2-6 ay sonra)

​

Kimlere Önerilir?
- 50 yaş üstü tüm yetişkinler
- Bağışıklık sistemi zayıf kişiler
- Daha önce zona geçirmiş kişiler
- Zostavax aşısı yapılmış kişiler

​

Yan Etkiler
- Enjeksiyon bölgesinde ağrı ve kızarıklık
- Kas ağrıları
- Yorgunluk
- Baş ağrısı
- Ateş ve titreme

​

Kontrendikasyonlar
- Aşı bileşenlerine karşı alerji
- Aktif zona enfeksiyonu
- Gebelik
- Ciddi akut hastalık durumu

​

 Korunma Yöntemleri

- Shingrix aşısı yaptırmak
- Bağışıklık sistemini güçlü tutmak
- Sağlıklı beslenme
- Düzenli egzersiz
- Yeterli uyku
- Stres yönetimi

​

Sık Sorulan Sorular

​

S1: Zona hastalığı bulaşıcı mıdır?
Zona doğrudan bulaşıcı değildir, ancak aktif zona lezyonları olan kişilerden suçiçeği geçirmemiş kişilere suçiçeği bulaşabilir.

S2: Zona birden fazla kez geçirilebilir mi?
Evet, zona tekrarlayabilir, ancak Shingrix aşısı tekrarlama riskini önemli ölçüde azaltır.

S3: Shingrix aşısı ne kadar etkilidir?
Klinik çalışmalar, Shingrix'in zona gelişimini önlemede %90'ın üzerinde etkili olduğunu göstermiştir.

S4: Daha önce zona geçirdim, yine de aşı olmalı mıyım?
Evet, zona geçirmiş olsanız bile Shingrix aşısı önerilir, çünkü hastalık tekrarlayabilir.

S5: Shingrix aşısının yan etkileri ne kadar sürer?
Yan etkiler genellikle 2-3 gün içinde kendiliğinden geçer.

S6: Aşı masrafları sigorta kapsamında mıdır?
Ülke ve sigorta şirketine göre değişiklik gösterebilir, sigorta şirketinizle iletişime geçmeniz önerilir.

S7: Ne zaman doktora başvurulmalı?
- Zona şüphesi olan döküntü ve ağrı durumunda
- Göz çevresinde döküntü olduğunda
- Şiddetli ağrı durumunda
- Bağışıklık sistemi zayıf kişilerde
- Döküntülerin çok geniş alana yayılması durumunda