Zona Aşısı Türkiye'de: Kimlere Yapılır, Ne Zaman Yaptırılmalı?

Zona aşısı Türkiye'de erişilebilir hale geldi ve muayenede en çok sorulan konulardan biri oldu. Kimin yaptırması gerektiği, ne zaman ve kaç doz uygulandığı konusunda net bilgi vereyim.

Zona belirtileriniz mi var? Döküntü başladıktan sonraki ilk 72 saat tedavi açısından önemlidir. Kırklareli'de zona tedavisi · WhatsApp'tan ön bilgi

Zona nedir, neden önemlidir?

Suçiçeği geçiren herkeste virüs vücuttan tamamen atılmaz; sinir gangliyonlarında sessiz kalır. Bağışıklık yaşla birlikte zayıfladığında veya baskılandığında yeniden aktifleşir ve tek taraflı, bant şeklinde ağrılı bir döküntü olarak ortaya çıkar. Buna zona denir.

Zona hastalığının kendisi için: Zona (herpes zoster): ilk belirtiler, 72 saat kuralı, bulaşır mı, ne kadar sürer?

Asıl sorun döküntü değil, sonrasıdır. Hastaların bir bölümünde döküntü iyileştikten sonra aylarca, bazen yıllarca süren sinir ağrısı (postherpetik nevralji) kalır. Bu ağrı uykuyu, çalışmayı ve günlük hayatı ciddi biçimde bozabilir ve tedavisi zordur. Aşının asıl değeri, bu tablodan koruması.

Hangi aşı kullanılıyor?

Güncel olarak kullanılan aşı, rekombinant adjuvanlı zoster aşısıdır (ticari adı: Shingrix). Canlı virüs içermez — bu, bağışıklığı baskılanmış kişilerde de uygulanabilmesini sağlayan temel özelliktir. Eski nesil canlı zayıflatılmış aşıdan farkı budur.

Kaç doz, hangi aralıkla?

İki doz halinde, kas içine uygulanır. İkinci doz genellikle birinci dozdan 2-6 ay sonra yapılır. Bağışıklığı baskılanmış kişilerde bu aralık daha kısa tutulabilir. Tek doz koruma için yeterli değildir; ikinci doz atlanırsa beklenen korumaya ulaşılmaz.

Kimlere öneriliyor?

• 50 yaş ve üzeri sağlıklı erişkinler

• 18 yaş üzeri, hastalığı veya tedavisi nedeniyle bağışıklığı baskılanmış kişiler

• Daha önce zona geçirmiş olanlar — geçirmiş olmak tekrarlamayacağı anlamına gelmez, aşı yine önerilir

• Suçiçeği geçirdiğini hatırlamayanlar — Türkiye'de erişkinlerin büyük çoğunluğu geçirmiştir, rutin test gerekmez

Ne kadar koruyor?

Klinik çalışmalarda 50 yaş üzerinde zonaya karşı koruma %90'ın üzerinde bildirilmiştir ve postherpetik nevralji riskini de belirgin azaltır. Koruma yıllar içinde bir miktar azalır, ancak takip verilerinde uzun süre yüksek seyretmektedir. Bugün için rutin bir rapel önerisi yoktur.

Yan etkileri

Bu aşının reaktojenitesi belirgindir; yani yan etki oranı düşük bir aşı değildir ve bunu hastaya önceden söylemek gerekir. Enjeksiyon yerinde ağrı çok sık görülür. Yorgunluk, kas ağrısı, baş ağrısı ve hafif ateş 1-3 gün sürebilir ve genellikle ikinci dozda daha belirgindir. Bu tablo aşının çalıştığının göstergesidir, alerjik reaksiyon değildir.

Uygulamayı yoğun bir iş gününün veya seyahatin hemen öncesine koymamak, pratikte işi kolaylaştırır.

Kimlere yapılmaz, ne zaman ertelenir?

• Aşı bileşenlerine karşı ciddi alerjik reaksiyon öyküsü olanlar

• Aktif zona atağı sırasında — atak geçtikten sonra planlanır

• Ateşli akut hastalık döneminde — iyileşene kadar ertelenir

• Gebelikte veri sınırlı olduğu için genellikle doğum sonrasına bırakılır

Nasıl uygulanıyor?

Aşı reçete ile temin edilir ve hekim kontrolünde uygulanır. Kronik hastalığı olan, immünsüpresif tedavi alan veya yakın zamanda zona geçirmiş kişilerde zamanlamanın kişiye göre planlanması gerekir; bu planlamayı muayenede yapıyoruz. Fiyat ve temin koşulları değiştiği için burada güncel rakam vermiyorum.

İlgili yazılar

Zona (herpes zoster) hastalığı ve tedavisi

Uçuk (herpes) tedavisi

Kırklareli'de ilk dermatoloji randevusu nasıl geçer?

Muayenehanemizde zona aşısı yapılıyor mu?

Hayır. Zona aşısı reçeteyle eczaneden temin edilir; uygulaması aile hekiminizde veya bir sağlık kuruluşunda yapılır. Muayenehanemizde aşı uygulaması yapılmıyor; aşının size uygun olup olmadığını ise mevcut hastalıklarınız ve ilaçlarınızla birlikte muayenede değerlendiriyoruz.

Dermatoloji muayenesinde yaptıklarımız: zona döküntüsünün tanısı ve ilk 72 saatte antiviral tedavinin planlanması, göz ve yüz tutulumunda yönlendirme, zona sonrası süren ağrının (postherpetik nevralji) tedavisi, iyileşme sonrası kalan leke ve izlerin değerlendirilmesi. Zona hastalığı ve tedavisi · İlk belirtiler ve 72 saat kuralı · Zona sonrası ağrı

Zona şüphesi varsa beklemeyin. 0555 209 09 39 (WhatsApp) · info@drkagancingoz.com · İstasyon Mah. Edirne Cad. No:102/21, Kırklareli.

---

Yazar: Uzm. Dr. Kağan Cingöz — Deri ve zührevi hastalıklar uzmanı

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun oldu; uzmanlık eğitimini Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde tamamladı. Kırklareli Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı'nın kurucu öğretim üyesi ve anabilim dalı başkanı olarak çalıştı; 2023'ten bu yana Kırklareli'deki muayenehanesinde hasta kabul ediyor. Bilimsel toplantı ve kurslarda hekimlere ameliyatsız estetik ve lazer uygulamaları eğitimi veriyor.

Özgeçmiş ve bilimsel yayınlar: Hakkımda · Son güncelleme: 6 Kasım 2026

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi muayenede belirlenir.