Zona Geçti Ama Ağrı Geçmiyor: Postherpetik Nevralji ve Zona Aşısı

Zona (herpes zoster) döküntüsü genellikle 2–4 haftada iyileşir. Ancak bazı hastalarda döküntü kaybolduktan sonra aynı bölgede yanma, batma, elektrik çarpması gibi ağrı ve giysinin değmesine bile dayanamama hali aylarca sürebilir. Buna postherpetik nevralji denir; zonanın en sık görülen ve yaşam kalitesini en çok etkileyen komplikasyonudur.

Postherpetik nevralji nedir?

Zona, çocuklukta geçirilen suçiçeği virüsünün sinir kökünde yıllar sonra yeniden aktifleşmesiyle ortaya çıkar. Virüs sinir boyunca ilerlerken siniri de hasara uğratır. Döküntü başladıktan sonra 3 aydan uzun süren ağrıya postherpetik nevralji denir.

Kimlerde risk yüksek?

• 50 yaş ve üzerindekiler; risk yaşla birlikte artar

• Zona sırasında şiddetli ağrısı ve yaygın döküntüsü olanlar

• Göz çevresi zonası geçirenler

• Bağışıklık sistemi baskılanmış olanlar

Zona geçirenlerin yaklaşık yüzde 10–18'inde postherpetik nevralji gelişir.

Zona sırasında: Erken tedavi

Döküntü başladıktan sonraki ilk 72 saat içinde başlanan antiviral tedavi, akut ağrıyı ve iyileşme süresini azaltır. Vücudun bir tarafında, kuşak şeklinde ağrılı kabarcıklar çıktığında beklemeden dermatoloğa başvurun. Genel bilgi: zona hastalığı.

Postherpetik nevralji nasıl tedavi edilir?

Tedavi kişiye göre planlanır ve çoğu zaman birden fazla yöntem birlikte kullanılır:

• Lokal tedaviler: Lidokain içeren bantlar veya kremler; seçilmiş hastalarda yüksek doz kapsaisin bandı

• Sinir ağrısına etkili ilaçlar: Gabapentin, pregabalin ya da düşük dozda bazı trisiklik antidepresanlar (burada depresyon için değil, sinir ağrısını azaltmak için kullanılır)

• Dirençli ağrıda: Algoloji (ağrı) uzmanıyla birlikte sinir blokları gibi girişimsel yöntemler

Bu ilaçlar reçeteyle ve doz ayarlanarak kullanılır; özellikle ileri yaştaki hastalarda baş dönmesi ve uyku hali gibi yan etkiler yakından izlenir.

Zona aşısı postherpetik nevraljiyi önler mi?

Korunmada en güçlü kanıt aşıya aittir. Türkiye'de bulunan rekombinant (canlı olmayan) zona aşısı, klinik çalışmalarda 50 yaş ve üzerindekilerde zonayı yüzde 90'ın üzerinde, postherpetik nevraljiyi de yaklaşık yüzde 90 oranında önlemiştir. İki doz halinde, 2–6 ay arayla yapılır.

Aşı aktif zonayı veya mevcut sinir ağrısını tedavi etmez; amacı yeni zona ataklarını ve buna bağlı sinir ağrısını önlemektir.

Zona geçiren aşı olabilir mi?

Evet. Zona geçirmiş olmak tekrar zona olmayacağınız anlamına gelmez; bu yüzden aşı önerilir. Genellikle döküntü tamamen iyileştikten sonra yapılır, zamanlamayı hekiminizle planlayın. Aşıyla ilgili ayrıntılar: Zona aşısı Türkiye'de: kimlere yapılır?

Ne zaman beklemeden başvurmalı?

• Göz çevresinde, alında veya burun ucunda zona (göz tutulumu riski)

• Yüzde felç, kulakta döküntü veya işitme değişikliği

• Vücutta yaygınlaşan döküntü ya da bağışıklığı baskılayan tedavi alıyor olmak

• Uykuyu engelleyen, ağrı kesiciyle geçmeyen ağrı

Ayrıca bakınız: Zona: ilk belirtiler ve 72 saat kuralı

Muayenehanemiz Kırklareli merkezdedir; Lüleburgaz'a yaklaşık 45 dakika, Edirne'ye yaklaşık 1 saat mesafededir. Randevu ve bilgi için: +90 555 209 09 39 (WhatsApp) · info@drkagancingoz.com

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi muayene ile belirlenir. — Uzm. Dr. Kağan Cingöz, Dermatoloji Uzmanı

Ayrıca okuyun: Uçuk kaç günde geçer, ne zaman ilaç gerekir?