Siğil tedavisi (HPV)

Siğiller ve HPV: Tipleri, Tedavisi ve Korunma
Siğiller, human papilloma virüsünün (HPV) neden olduğu iyi huylu deri büyümeleridir. Aşağıda tiplerini, siğil sanılan diğer durumları, hangi tedavi yöntemlerinin ne zaman uygun olduğunu ve aşının gerçekte neye karşı koruduğunu bulacaksınız.
HPV Nedir?
HPV tek bir virüs değil, iki yüzden fazla tipi içeren geniş bir ailedir. Farklı tipler vücudun farklı bölgelerini tutar ve bu ayrım temel önemdedir: el ve ayak siğillerine yol açan tipler ile anogenital bölgeyi tutan tipler farklıdır. Buradan farklı bulaş yolları, farklı riskler ve — aşağıda görüleceği gibi — farklı korunma imkânları çıkar.
Siğil Tipleri
Verruca vulgaris (yaygın siğiller). Yüzeyi pürtüklü, sert kabartılar; en sık parmaklarda, ellerde ve tırnak çevresinde. En sık görülen formdur.
Verruca plana (düz siğiller). Küçük, düz, ten renginde veya sarımsı lezyonlar. Genellikle yüzde, el sırtında ve bacaklarda; çoğu zaman çok sayıda olup tıraşla kolayca yayılırlar.
Plantar siğiller (ayak tabanı siğili). Ayak tabanında yerleşir ve vücut ağırlığının basıncıyla içe doğru büyür; bu nedenle yürürken ağrı yapar. Sıklıkla nasır sanılır, ancak yüzeyinde siyah noktalar bulunur — bunlar tıkanmış damarlardır. İkinci ayırt edici bulgu: siğil bölgesinde deri çizgileri kesintiye uğrar, nasırda ise devam eder.
Anogenital siğiller (kondilom). Genital bölge ve makat çevresinde yerleşen, cinsel yolla bulaşan yumuşak büyümelerdir. Farklı virüs tipleri, en sık 6 ve 11 numaralı tipler neden olur; bunlar düşük onkojenik riskli tiplerdir.
Boyundaki "Papillomlar" Genellikle Siğil Değildir
Boyunda, koltuk altında ve göğüs altında görülen yumuşak, sarkık oluşumlar çoğu zaman siğil değildir. Bunlar yumuşak fibromlardır (akrokordon): virüsle ilişkisi olmayan, bulaşıcı olmayan iyi huylu oluşumlar. Yakınlara geçmez ve antiviral bir yaklaşım gerektirmez; kozmetik nedenle veya kıyafet ve takıyla travmatize oluyorsa çıkarılır.
Gerçek siğillerden ve diğer oluşumlardan ayrımı dermoskopili muayene ile yapılır.
Bulaşma Yolları
Deri siğilleri — doğrudan temas, mikrotravmalar, ortak havlu ve terlik ile havuz, duş ve spor salonu gibi ortak nemli alanlar. Ayrı ve çok sık görülen bir yol da kendi kendine bulaştırmadır: siğiller kurcalandığında, kesildiğinde veya üzerinden tıraş olunduğunda yayılır.
Anogenital siğiller — cinsel temasla. Prezervatif riski azaltır ancak tamamen ortadan kaldırmaz; virüs korunan alanın dışındaki deride de bulunabilir.
Kolaylaştırıcı Faktörler
-
Bağışıklığın zayıflaması, tedaviye bağlı olanlar dâhil
-
Ortak nemli alanlarda çıplak ayakla yürümek
-
Ellerin sık suyla teması ve deride hasar
-
Tırnak ve tırnak eti yeme alışkanlığı
-
Lezyonlu bölgeden tıraş olmak
-
Yakın çevrede siğil bulunması
Siğil Sanılan Durumlar
-
Nasır ve nasırlaşma — ayakta iki yönlü en sık karışan durum
-
Molluskum kontagiozum, özellikle çocuklarda: benzer kabartılar, farklı etken ve farklı yaklaşım
-
Seboreik keratoz, ileri yaşta
-
Yumuşak fibrom, yukarıda anlatıldığı gibi
Ayrıca ve önemle. Tedaviye yanıt vermeyen, büyüyen, kanayan, yaralaşan veya görünümü değişen bir oluşum, bir kez daha yakma denemesi değil muayene gerektirir. İleri yaşta inatçı bir "siğil" görünümünün altından kötü huylu bir deri tümörü çıkabilir; ayak tabanında ise nadir ancak tehlikeli bir melanom formu bu şekilde gizlenebilir. Böyle bir durumda kendi kendine tedaviyi sürdürmek, gerçekten önemi olan bir zaman kaybıdır.
Tedavi
Her durumda en iyi olan tek bir yöntem yoktur; seçim siğilin tipine, yerleşimine, boyutuna, hastanın yaşına ve eşlik eden hastalıklarına göre yapılır.
Salisilik asit. El ve ayak siğillerinde kanıt düzeyi en güçlü topikal tedavidir. Sabır ister: yüzey yumuşatılıp inceltildikten sonra haftalar boyunca her gün uygulanır. Ucuz, ağrısız ve özellikle çocuklarda ilk basamak olarak makul bir seçenektir.
Kriyoterapi (sıvı azot). Muayenehanede en sık kullanılan yöntemdir. Doku birkaç saniye dondurulur, ardından bölgede kabarcık oluşabilir. Genellikle 2-3 hafta arayla birden fazla seans gerekir; plantar yerleşimde çoğu zaman daha fazla. Etkili bir yöntemdir ancak ilk seansta sonuç garantisi vermez ve ayak tabanında ellere kıyasla daha az etkilidir.
Elektrokoterizasyon, lazer, cerrahi eksizyon. Büyük, çok sayıda ve diğer yöntemlere dirençli lezyonlarda kullanılır. Hızlı sonuç verir ancak iz riski taşır; bu nedenle yüzde ve ayak tabanının basınca maruz kalan bölgelerinde dikkatle uygulanır.
İzlem de bir seçenektir. Çocuklarda siğillerin önemli bir bölümü, bağışıklık sistemi virüsü tanıdıkça 1-2 yıl içinde kendiliğinden geçer. Siğiller ağrı yapmıyor, engel olmuyor ve yayılmıyorsa, çocuğa ağrılı işlem uygulamak her zaman gerekli değildir. Bu karar hekimle birlikte verilir.
Diyabet ve bacak dolaşım bozukluğunda dikkat. Bu durumlarda ayakta yakıcı yöntemler sonrası iyileşme güçtür ve yaklaşım farklı planlanır. Hekiminize mutlaka bildirin.
Anogenital Siğiller: Bilinmesi Gerekenler
-
Tedavi görünür lezyonları giderir ancak virüsü vücuttan uzaklaştırmaz; bu nedenle tekrarlayabilir. Bu, yeni bir bulaş anlamına gelmez.
-
Kondilomların çoğuna neden olan 6 ve 11 numaralı tipler düşük onkojenik riskli tiplerdir.
-
Partnerin muayene olması uygun olur.
-
Kadınların, önerilere uygun şekilde rahim ağzı taramasını sürdürmesi gerekir; siğil varlığı veya yokluğu bunun yerini tutmaz ve gereğini ortadan kaldırmaz.
-
Deri siğilleri için satılan eczane solüsyonları bu bölgede kesinlikle kullanılmamalıdır; mukozada kimyasal yanık yaparlar.
İşlem Sonrası
-
İşlem yapılan bölge temiz ve kuru tutulmalı
-
Oluşan kabarcık patlatılmamalı
-
Duşta bölge ovalanmamalı
-
İyileşen alan güneşten korunmalı
-
Kontrol muayenesine gidilmeli: tam çıkarılmamış siğil yeniden büyür
Korunma
-
Havuz, duş, spor salonu ve hamamda terlik kullanmak
-
Kişisel havlu ve terlik kullanmak
-
Siğile dokunduktan sonra elleri yıkamak
-
Siğilleri kurcalamamak, kesmemek ve üzerinden tıraş olmamak
-
Ellerdeki tırnak eti ve küçük yaraları bakımlı tutmak
HPV Aşısı: Neyi Kapsar, Neyi Kapsamaz?
Bu noktanın doğru anlaşılması önemlidir, çünkü sık bir yanlış anlama kaynağıdır.
HPV aşısı el, parmak ve ayak siğillerinden korumaz. Bu siğillere aşı içeriğinde bulunmayan farklı virüs tipleri neden olur. Bu sayfaya parmağınızdaki bir siğil veya ayak tabanınızdaki bir lezyon nedeniyle geldiyseniz, aşı bu sorunu çözmez.
Aşının gerçekte koruduğu alan: anogenital siğillere neden olan HPV tipleri ve — daha önemlisi — rahim ağzı kanseri ile bazı diğer kanserlerle ilişkili yüksek onkojenik riskli tipler. Aşının asıl amacı ve yüksek değeri buradadır.
Uygulama şeması aşıya başlama yaşına göre değişir: erken yaşta başlandığında daha az doz, daha geç başlandığında daha fazla doz gerekir. Kız ve erkek çocukları ile erişkinler için uygundur. Şemayı hekim belirler.
En yüksek yarar cinsel yaşam başlamadan önce yapıldığında elde edilir; ancak kişinin henüz karşılaşmadığı tiplere karşı koruma sağladığı için daha ileri yaşlarda da uygun olabilir.
Aşı mevcut enfeksiyonu tedavi etmez ve oluşmuş kondilomları gidermez.
Olası yan etkiler: enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık ve şişlik, hafif ateş, baş ağrısı.
Aşı, düzenli rahim ağzı taramasının yerini tutmaz.
Sık Sorulan Sorular
Siğiller kendiliğinden geçer mi?
Geçebilir. Çocuklarda önemli bir bölümü 1-2 yıl içinde kaybolur. Ancak süreç öngörülemez ve bu sırada siğiller sıklıkla yayılır; bu nedenle izlem mi tedavi mi kararını hekimle birlikte vermek daha doğrudur.
Aşı el siğillerinden korur mu?
Hayır. Aşı, anogenital siğillere ve kanserlere yol açan HPV tiplerine yöneliktir; el ve ayak siğillerine farklı tipler neden olur.
Sıvı azot uygulaması ağrılı mıdır?
İşlem sırasında yanma ve soğuk hissi olur, birkaç saniye sürer. Ayak tabanında ve tırnak çevresinde genellikle daha belirgin hissedilir. İşlem sonrası birkaç saat ağrı devam edebilir.
Siğil neden tekrar çıktı?
Uygulanan yöntemler dokuyu ortadan kaldırır, ancak virüs çevredeki deride kalabilir. Bu nedenle kontrol muayeneleri ve bazen tekrar seanslar gerekir. Siğilin tekrarlaması, yöntemin yanlış seçildiği anlamına gelmez.
Ev halkına bulaştırır mıyım?
Evet; ortak havlu, terlik, manikür aleti kullanımıyla ve ortak banyoda çıplak ayakla dolaşmakla bulaşabilir. Siğilin üzerinin kapatılması ve kişisel eşyaların ayrılması riski azaltır.
Şikayet vermeyen kondilomların çıkarılması gerekir mi?
Bu karar muayenede verilir. Yerleşim, sayı, travmatize olma ve yayılma ihtimali ile partnerin durumu birlikte değerlendirilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Tedavi yöntemi muayene sonrası kişiye özel belirlenir.
