Uzm. Dr. Kağan Cingöz · 7 Kas · 3 dakikada okunur
Yüzde ve Boyunda Küçük Kabarcıklar: Et Beni, Milia, Ksantelazma ve Seboreik Keratoz Nasıl Alınır?
Bu dört lezyon çok sık görülür, çoğu zararsızdır ve kısa bir işlemle alınabilir. Ama birbirine karıştırılırlar; bazen de “zararsız bir kabarcık” sanılan şey başka bir şey çıkar. Bu yüzden almadan önce ne olduğunu doğru koymak gerekir.
Kısaca: Et beni, sapçıklı ve yumuşak bir deri uzantısıdır. Milia, deri altında hapsolmuş küçük bir keratin kistidir. Ksantelazma, göz kapağında kolesterol birikimidir ve kan yağlarının kontrolünü gerektirir. Seboreik keratoz, yaşla artan, iyi huylu, kabarık bir lekedir. Dördü de muayenehanede kısa bir işlemle alınabilir; koyu renkli ya da şüpheli görünen lezyon ise önce dermoskopiyle değerlendirilir.
Et beni (akrokordon)
Boyun, koltuk altı, göz kapağı ve kasıkta çıkan, ten renginde ya da kahverengi, yumuşak ve sapçıklı kabarcıklardır. Sürtünme olan bölgelerde çoğalır; kilo artışı, gebelik ve insülin direnciyle ilişkilidir. Çok sayıda et beni boyunda kararmayla birlikteyse kan şekeri ve insülin direnci açısından değerlendirme öneririm. Ayrıntı: boyunda kararma (akantozis nigrikans).
Küçük olanlar dondurma (kriyoterapi) ya da yakma (koter) ile, sapı belirgin olanlar lokal uyuşturma altında steril aletle alınır. Genellikle tek seanstır ve belirgin iz bırakmadan iyileşir. Evde iple bağlamak ya da kesmek kanama ve enfeksiyon riski taşır.
Milia (göz çevresinde beyaz kabarcık)
Göz çevresinde ve yanaklarda 1–2 mm'lik, sert, inci beyazı kabarcıklardır. İçinde keratin vardır; sivilce değildir ve sıkınca çıkmaz. Ağır kıvamlı göz kremleri, güneş hasarı, cilt yaralanmaları ya da lazer ve peeling sonrası da ortaya çıkabilir.
Tedavisi basittir: Steril bir iğneyle yüzeyi açılır ve içeriği boşaltılır; birkaç dakikalık bir işlemdir. Sık tekrarlıyorsa kullanılan kremler gözden geçirilir; hekim önerisiyle kullanılan retinoidli kremler tekrarı azaltabilir.
Ksantelazma (göz kapağında sarı leke)
Üst ya da alt göz kapağının iç köşesinde yumuşak, sarımsı, düz ya da hafif kabarık plaklardır. Deri içinde kolesterol yüklü hücrelerin birikmesiyle oluşur. Ksantelazması olanların yaklaşık yarısında kan yağları yüksek çıkar; büyük bir toplum çalışmasında ksantelazmanın, kolesterol düzeyinden bağımsız olarak kalp-damar hastalığı riskindeki artışla ilişkili olduğu gösterilmiştir. Bu yüzden almadan önce kan yağlarına (lipid profili) bakılmasını istiyorum.
Lekenin boyutuna ve göz kapağı kenarına yakınlığına göre lazer, kimyasal uygulama ya da cerrahi eksizyon seçenekleri değerlendirilir; büyük ve kapak kenarına yakın lekelerde göz plastik cerrahisiyle birlikte planlama yapılabilir. Ksantelazmanın tekrar etme eğilimi bilinen bir durumdur; bunu işlem öncesinde konuşuyoruz.
Seboreik keratoz (kabarık kahverengi leke)
Yüzde, gövdede ve saç diplerinde cilde yapıştırılmış gibi duran, pürüzlü, açık ya da koyu kahverengi lekelerdir. Halk arasında “yaşlılık siğili” denir ama virüs kaynaklı değildir, bulaşmaz ve kanser değildir. Yaşla sayısı artar, ailesel yatkınlık vardır.
Koyu renkli olanlar melanomla karışabildiği için almadan önce dermoskopiyle bakıyorum. Kısa süre içinde çok sayıda, kaşıntılı seboreik keratoz çıkması nadir ama önemli bir uyarıdır; genel sağlık değerlendirmesi gerekebilir. Tedavide dondurma, kazıma (küretaj) ya da lazer kullanılır. Tanısından emin olunamayan lezyon dondurulmaz; cerrahi olarak alınıp patolojiye gönderilir.
Hangi lezyon almadan önce mutlaka muayene edilmeli?
Rengi düzensiz, birden fazla renk içeren ya da hızla büyüyen lezyonlar
Kanayan, yara açan ya da iyileşmeyen lezyonlar
Diğerlerinden farklı görünen tek lezyon
50 yaşından sonra yeni çıkan koyu renkli lekeler
Ayrıntı: dermoskopi ve ben kontrolü.
İşlemden sonra
Dondurulan ya da yakılan noktada 7–10 gün içinde düşen ince bir kabuk oluşur; koparmayın.
Bölgeyi temiz tutun, önerilen kremi kullanın ve güneş koruyucuyu ihmal etmeyin.
Koyu tenlerde tedavi edilen noktada geçici açık ya da koyu renk değişimi olabilir; çoğu aylar içinde düzelir.
Sık sorulan sorular
Et beni kendiliğinden geçer mi?
Hayır, kendiliğinden kaybolmaz. Zararsızdır, ama giysi ya da kolye sürtünmesiyle tahriş olup kanayabilir; rahatsız ediyorsa kısa bir işlemle alınır.
Milia sıkılarak çıkar mı?
Hayır. İçeriği sert keratindir ve yüzeyi kapalıdır; sıkmak iz bırakabilir. Steril bir iğneyle açılması gerekir.
Ksantelazma alınınca tekrar eder mi?
Tekrar etme eğilimi vardır. Kan yağlarının değerlendirilmesi ve düzenli takip, hem genel sağlık hem de tedavi planı açısından önemlidir.
İlgili yazılar
Kaynaklar
Kahana M, Grossman E, Feinstein A, et al. Skin tags: a cutaneous marker for diabetes mellitus. Acta Derm Venereol. 1987;67(2):175-177.
Berk DR, Bayliss SJ. Milia: a review and classification. J Am Acad Dermatol. 2008;59(6):1050-1063.
Christoffersen M, Frikke-Schmidt R, Schnohr P, et al. Xanthelasmata, arcus corneae, and ischaemic vascular disease and death in general population: prospective cohort study. BMJ. 2011;343:d5497.
Wollina U. Seborrheic keratoses – the most common benign skin tumor of humans. Clinical presentation and an update on pathogenesis and treatment options. Open Access Maced J Med Sci. 2018;6(11):2270-2275.
Muayenehanemiz Kırklareli merkezdedir; Lüleburgaz'a ve Edirne'ye yaklaşık 45 dakika mesafededir.
Randevu ve bilgi için: +90 555 209 09 39 (WhatsApp) · info@drkagancingoz.com
Yazar: Uzm. Dr. Kağan Cingöz — Deri ve zührevi hastalıklar uzmanı
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun oldu; uzmanlık eğitimini Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde tamamladı. Kırklareli Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı'nın kurucu öğretim üyesi ve anabilim dalı başkanı olarak çalıştı; 2023'ten bu yana Kırklareli'deki muayenehanesinde hasta kabul ediyor. Bilimsel toplantı ve kurslarda hekimlere ameliyatsız estetik ve lazer uygulamaları eğitimi veriyor.
Özgeçmiş ve bilimsel yayınlar: Hakkımda · Son güncelleme: 7 Kasım 2026
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi muayenede belirlenir.
