Androgenetik Alopesi (Genetik Saç Dökülmesi): Tanı, Evreleme ve Tedavi

KAĞAN CİNGÖZ

2 Eyl

2 dakikada okunur

Androgenetik alopesi, halk arasında genetik ya da erkek/kadın tipi saç dökülmesi olarak bilinir ve tüm saç dökülmelerinin en sık nedenidir. Erkeklerin yaklaşık yarısı 50 yaşına kadar, kadınların ise önemli bir bölümü menopoz sonrasında belirgin seyrelme yaşar. Kalıtsal yatkınlık ve saç kökünün androjen hormonlarına duyarlılığı birlikte rol oynar; kök yok olmaz, ancak her döngüde küçülerek daha ince ve kısa kıl üretir (minyatürizasyon).

Nasıl tanınır?

Erkeklerde şakaklardan geri çekilme ve tepe bölgesinde açılma, kadınlarda ise ön saç çizgisi korunurken ayrım çizgisinin genişlemesi ve at kuyruğunun incelmesi tipiktir. Muayenehanemizde tanı, dermoskopla yapılan trikoskopik saç analiziyle konur: aynı alanda ince ve kalın kılların bir arada olması (çap çeşitliliği) ve tek kıllı folikül oranının artması androgenetik alopesiyi telogen effluvium gibi yaygın dökülmelerden ayırır. Kadınlarda ferritin, tiroid ve gerektiğinde androjen hormon tetkikleri eşlik eder.

Evreleme neden önemli?

Erkeklerde Hamilton-Norwood, kadınlarda Ludwig veya Sinclair ölçekleri kullanılır. Evre, hangi tedavinin ne kadar fayda sağlayacağını belirler: erken evrede ilaç tedavisi dökülmeyi büyük oranda durdurur ve kısmi geri kazanım sağlar; ileri evrede, tamamen dökülmüş alanlarda ilaç ve enjeksiyonların katkısı sınırlıdır ve saç ekimi gündeme gelir.

Kanıta dayalı tedavi sırası

Topikal minoksidil: en geniş kanıta sahip ilk basamak; en az 6 ay düzenli kullanım gerektirir ve bırakıldığında kazanım kaybolur
Ağızdan antiandrojen tedaviler: erkeklerde 5-alfa redüktaz inhibitörleri, kadınlarda hekim kararıyla seçilen hormonal seçenekler; yan etki profili muayenede konuşulur
Düşük doz ağızdan minoksidil: son yıllarda kanıtı artan, uygun hastada topikal tedaviyi tolere edemeyenler için seçenek
PRP ve saç mezoterapisi: ilaç tedavisine ek, orta düzey kanıtlı destek yöntemleri
Saç ekimi: dökülmesi stabilize olmuş, donör alanı yeterli hastalarda kalıcı çözüm

Muayenehanemizde tedaviye başlarken standart fotoğraf ve trikoskopi kaydı alıyoruz; 6. ayda aynı ölçümlerle karşılaştırıp planı sürdürme veya değiştirme kararını veriyoruz.

Sık yapılan hatalar

Tanı konmadan vitamin ve şampuanla zaman kaybetmek
İlacı 2-3 ay kullanıp "işe yaramadı" diyerek bırakmak
Dökülme aktifken, tetkik ve stabilizasyon olmadan saç ekimi yaptırmak
Kadınlarda hormonal ve demir eksikliği gibi eşlik eden nedenleri atlamak

Nerede değerlendiriliyor?

Androgenetik alopesi tanı ve takibi Kırklareli merkezdeki muayenehanemizde dermatoloji uzmanı tarafından yapılmaktadır. Lüleburgaz, Edirne, Çorlu ve Tekirdağ'dan gelen hastalar için muayene, trikoskopi ve tedavi planı tek ziyarette tamamlanabilir. Randevu ve bilgi için iletişim sayfamızdan ya da WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz.