Skatrisyel Alopesi (Kalıcı Saç Kaybı): Nedbe Bırakan Saç Dökülmeleri

KAĞAN CİNGÖZ

2 Eyl

2 dakikada okunur

Skatrisyel alopesiler, saç kökünün iltihapla kalıcı olarak yıkıldığı ve yerini nedbe dokusunun aldığı hastalık grubudur. Androgenetik alopesi ya da saçkırandan temel farkı budur: kaybolan kök geri gelmez. Bu yüzden amaç dökülen saçı geri getirmek değil, hastalığı erken yakalayıp ilerlemesini durdurmaktır. Nadir görülmelerine rağmen geç tanı en sık karşılaştığımız sorundur.

Uyarıcı belirtiler

Dökülen alanda parlak, düz, kök ağızlarının seçilemediği deri
Kaşıntı, yanma, hassasiyet ya da ağrı ile birlikte seyreden dökülme
Kızarıklık, pullanma, kök çevresinde sivilcemsi kabarcıklar veya kabuklar
Ön saç çizgisinin bant şeklinde geriye kayması ve kaşların dökülmesi
Birkaç kılın tek bir kök ağzından çıkması (püskül saç)

Başlıca tipler

Liken planopilaris: kökün çevresinde kızarıklık ve pullanma, kaşıntılı, yamalı dökülme
Frontal fibrozan alopesi: özellikle menopoz sonrası kadınlarda ön saç çizgisi ve kaşlarda geri çekilme; son yıllarda sıklığı belirgin artan bir tablo
Diskoid lupus: kızarık, pullu, zamanla renk değişikliği ve nedbe bırakan plaklar; sistemik lupus açısından değerlendirme gerektirir
Folikülitis dekalvans: tekrarlayan iltihaplı, kabuklu, akıntılı lezyonlar ve püskül saçlar
Santral sentrifugal skatrisyel alopesi: tepe bölgesinden çevreye yayılan yavaş kayıp
Uzun süreli traksiyon ve yanık, radyoterapi gibi dış nedenlere bağlı sekonder nedbeli alopesiler

Tanı nasıl konur?

Muayenehanemizde ilk adım trikoskopidir; kök ağızlarının kaybı, kök çevresinde pullanma ve kızarıklık gibi bulgular tipi hakkında güçlü ipucu verir. Ancak nedbeli alopesilerde kesin tanı ve tip ayrımı için çoğu zaman saçlı deriden küçük bir biyopsi gerekir. Diskoid lupus şüphesinde kan tetkikleri eklenir. Bu adımları atlayıp PRP ya da mezoterapiyle zaman kaybetmek, geri dönüşü olmayan kayba yol açar.

Tedavi neyi hedefler?

Tedavi tipe göre değişir; hepsinin ortak amacı iltihabı baskılayıp ilerlemeyi durdurmaktır. Topikal ve enjeksiyon steroidleri, hidroksiklorokin, tetrasiklin grubu antibiyotikler, retinoidler, immünsüpresif ilaçlar ve seçilmiş olgularda JAK inhibitörleri kullanılır. Folikülitis dekalvansta uzun süreli antibiyotik kombinasyonları esastır. Hastalık en az bir yıl sessiz kaldıktan sonra, kalıcı kayıp alanları için saç ekimi tartışılabilir.

Ne zaman acil?

Kaşıntı ve hassasiyetle birlikte ilerleyen, parlak deri bırakan her dökülme, beklenmeden dermatoloji uzmanı tarafından görülmelidir. Nedbeli alopesilerde haftalar değil, aylar kaybedildiğinde fark kalıcıdır.

Nerede değerlendiriliyor?

Nedbeli alopesilerin tanısı, biyopsisi ve takibi Kırklareli merkezdeki muayenehanemizde dermatoloji uzmanı tarafından yapılmaktadır. Trakya'nın farklı ilçelerinden gelen hastalar için muayene ve biyopsi aynı gün planlanabilir. Randevu ve bilgi için iletişim sayfamızdan ya da WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz.