Saç Derisi Hastalıkları: Kepek, Sedef, Folikülit ve Mantar Nasıl Ayırt Edilir?

KAĞAN CİNGÖZ

2 Eyl

2 dakikada okunur

Kısa cevap: Saçlı deri de deridir — kepek, kaşıntı, pullanma, sivilce benzeri kabarıklıklar ve kızarıklık çoğu zaman saçın değil, saç derisinin hastalığıdır. Bu sayfa saçlı deride en sık gördüğümüz tabloları, birbirinden nasıl ayrıldıklarını ve hangisinin saç dökülmesine yol açtığını tek yerde toplar. Dökülmenin kendisi için saç dökülmesi tedavileri sayfası ayrı bir başlangıç noktasıdır.

Kırklareli'deki muayenehanemize Lüleburgaz, Babaeski, Edirne, Çorlu ve Çerkezköy'den "kepeğim geçmiyor", "kafam kaşınıyor", "saç diplerimde sivilce var" diye gelen hastaların büyük kısmında tanı bu listedeki dört-beş hastalıktan biridir. Ayrım dermoskopla, gerekirse basit bir mantar preparatıyla muayenede yapılır.

Seboreik dermatit (inatçı kepek)

Saçlı deri hastalıklarının açık ara en sık olanı. Yağlı sarımsı pullar, kaşıntı, kaş ve burun kenarında kızarıklık eşlik edebilir. Kronik ve tekrarlayıcıdır; hedef "kökten kurutmak" değil, alevlenmeleri kontrol etmektir. Şampuan seçimi, kullanım süresi ve dinlendirme periyodu tedavi başarısını belirler. Ayrıntı: seboreik dermatit ve kepek neden sürekli tekrarlıyor.

Saçlı deri psoriasisi (sedef)

Kalın, gümüşi-beyaz, keskin sınırlı plaklar; saç çizgisini aşıp alına ve ense arkasına taşabilir. Kepekle en çok karıştırılan tablodur ve tedavisi farklıdır. Tırnak ve dirsek-diz muayenesi tanıyı destekler. Ayrıntı: sedef hastalığı ve saçlı deride sedef mi, kepek mi?.

Folikülit (saç dibi iltihabı)

Saç köklerinin ağzında sivilceye benzeyen kırmızı, bazen sarı başlı kabarıklıklar. Ense ve tepe bölgesinde sıktır; tıraş, kask, terleme ve yağlı ürünler tetikler. Çoğu bakteriyel veya maya kaynaklıdır; inatçı olguda kültür alınır. Nadir ama önemli bir alt tipi olan folikülitis dekalvans kalıcı saç kaybına yol açtığı için sikatrisyel alopesiler başlığında ayrıca ele alınır.

Saçlı deri mantarı (tinea kapitis)

Ağırlıklı olarak çocuklarda görülür: pullanan, kırık saçlı, bazen ağrılı ve şiş yamalar. Saçkıranla karıştırılması en sık yapılan hatadır; şampuan ve krem yetmez, ağızdan mantar ilacı gerekir. Ayrıntı: mantar hastalıkları.

Kaşıntılı ama görünürde bir şey yok

Saçlı deri kaşıntısı her zaman bir lezyonla gelmez. Kuruluk, şampuan ve saç boyası kaynaklı kontakt dermatit, stres, nadiren sinir kaynaklı kaşıntı olabilir. Dermoskopide erken seboreik dermatit veya psoriasis işaretleri çoğu zaman yakalanır; yakalanmıyorsa alerji sorgusu ve gerekirse yama testi planlanır.

Hangisi saç döker?

Seboreik dermatit ve psoriasis kalıcı dökülme yapmaz; ama kaşıma ve iltihap geçici seyrelmeyi artırır.
Tinea kapitis tedavi edilmezse kalıcı yamalar bırakabilir.
Folikülitis dekalvans, liken planopilaris ve frontal fibrozan alopesi gibi tablolar kökü kalıcı olarak yok eder — bunlar sikatrisyel alopesiler grubudur ve gecikme kabul etmez.
Yuvarlak, pürüzsüz kel alanlar deri hastalığı değil saçkıran düşündürür.

Muayenede ne yapılır?

Dermoskop (trikoskopi) ile pul tipi, damar deseni ve kök ağızlarının durumu değerlendirilir; şüphede mantar preparatı, kültür veya küçük bir biyopsi alınır. Tedavi tanıya göre topikal ilaçlar, medikal şampuanlar, gerekirse sistemik tedavidir. Saç derisi hastalığı kontrol altına alınmadan PRP veya mezoterapi gibi işlemlere geçilmez.

Trakya'dan gelenler için

Lüleburgaz (40 dk), Babaeski (30 dk), Edirne ve Çorlu-Çerkezköy (yaklaşık 1 saat) hattından gelen hastalarda muayene ve tedavi planı tek ziyarette kurulur; kontroller büyük ölçüde fotoğrafla WhatsApp üzerinden yürür.

Randevu: 0555 209 09 39 (WhatsApp) · info@drkagancingoz.com · İstasyon Mah. Edirne Cad. No:102, Kırklareli