Aşırı Terleme (Hiperhidroz): Nedenleri, Tanısı ve Tedavi Seçenekleri

Terleme, vücut ısısını dengeleyen normal bir işlevdir; ancak sıcak ya da efor olmadan, sosyal ve mesleki yaşamı etkileyecek düzeyde terleme hiperhidroz olarak adlandırılır. Koltuk altı, el içi, ayak tabanı ve yüzde yoğunlaşan bu durum toplumun yaklaşık %3'ünü etkiler; çoğu hasta bunun tedavi edilebilir bir tıbbi durum olduğunu bilmediği için yıllarca dermatoloğa başvurmaz.

Primer mi, sekonder mi?

• Primer (fokal) hiperhidroz: Altta yatan bir hastalık yoktur; genellikle ergenlikte başlar, iki taraflı ve simetriktir, uyku sırasında durur, ailede benzer öykü sıktır. Hastaların büyük çoğunluğu bu gruptadır.

• Sekonder hiperhidroz: Tiroid hastalıkları, diyabet, enfeksiyonlar, menopoz, bazı ilaçlar (antidepresanlar, ağrı kesiciler) veya nadiren daha ciddi hastalıklar nedeniyle gelişir. Yaygın, tek taraflı, erişkin yaşta başlayan ya da gece terlemesiyle seyreden olgularda bu grup mutlaka araştırılmalıdır.

Tanı nasıl konur?

Tanı büyük ölçüde öyküye dayanır: terlemenin başlangıç yaşı, bölgesi, sıklığı, gece olup olmadığı ve kullanılan ilaçlar sorgulanır. Sekonder nedenlerden şüpheleniliyorsa tiroid fonksiyonları, kan şekeri ve gerekli diğer tetkikler istenir. Terlemenin şiddeti ve günlük yaşama etkisi standart bir ölçekle (HDSS) derecelendirilir; tedavi basamağı bu derecelendirmeye göre seçilir.

Tedavi seçenekleri: Basamak basamak

• Alüminyum klorürlü antiperspiranlar: İlk basamaktır; gece kuru deriye uygulanır. Hafif-orta koltuk altı terlemesinde çoğu zaman yeterlidir; tahriş ederse kullanım sıklığı ayarlanır.

• İyontoforez: El ve ayak terlemesinde su banyosu içinde düşük akım uygulaması. Düzenli seanslar gerektirir; ev cihazlarıyla sürdürülebilir.

• Botulinum toksin enjeksiyonu: Koltuk altı, el içi ve ayak tabanı terlemesinde ter bezlerine giden sinir iletimini geçici olarak durdurur. Etki 4–8 ay sürer ve uygulama tekrarlanabilir. Ayrıntılar için terleme botoksu sayfamızı ve botoks ne kadar işe yarar? yazımızı okuyabilirsiniz.

• Ağızdan antikolinerjik ilaçlar: Yaygın veya birden fazla bölgeyi tutan terlemede; ağız kuruluğu gibi yan etkiler nedeniyle doz dikkatle ayarlanır.

• Topikal antikolinerjik preparatlar: Koltuk altı terlemesi için yeni nesil seçenekler.

• Mikrodalga ile ter bezi ablasyonu ve cerrahi (sempatektomi): Diğer yöntemlerle kontrol sağlanamayan seçilmiş olgularda değerlendirilir.

Sık sorulan sorular

Terleme botoksu kalıcı mıdır? Hayır; etki ortalama 4–8 ay sürer, ardından terleme kademeli olarak geri döner ve uygulama yenilenebilir.

Aşırı terleme kendiliğinden geçer mi? Primer hiperhidroz yaşla birlikte hafifleyebilir, ancak çoğu hastada tedavi edilmediği sürece devam eder.

Ter kokusu ve aşırı terleme aynı şey mi? Değildir. Koku (bromhidroz) bakterilerin teri parçalamasıyla oluşur; terleme miktarı normal olan kişilerde de görülebilir ve tedavisi farklıdır.

Kırklareli'de hiperhidroz muayenesi

Muayenehanemiz Kırklareli merkezdedir; Lüleburgaz'a yaklaşık 45 dakika, Edirne'ye yaklaşık 1 saat uzaklıktadır. Çalışma saatlerimiz Pazartesi–Cumartesi 10.00–18.15'tir. Aşırı terleme için değerlendirme, gerekli tetkiklerin planlanması ve uygun tedavi basamağının seçimi muayenede yapılır. Randevu için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı muayene ile verilir.