Hidradenitis Suppurativa (Kıvrım Apsesi Hastalığı): Belirtileri ve Tedavisi

Koltuk altı, kasık, kalça ve meme altı gibi kıvrım bölgelerinde tekrar tekrar açan ağrılı sivilceler, apseler ve zamanla oluşan tünel şeklinde kanallar: çoğu hasta bunları yıllarca "kıl dönmesi" ya da "basit apse" sanır ve antibiyotikle geçiştirir. Oysa bu tablo kronik, iltihaplı ve ilerleyici bir deri hastalığı olan hidradenitis suppurativa'nın (HS; halk arasında kıvrım apsesi hastalığı, akne inversa) klasik görünümüdür. Tanı ortalama 7 yıl gecikir; oysa erken tanı, kalıcı iz ve tünel oluşumunu önlemenin tek yoludur.

Nedenleri

HS, kıl köklerinin tıkanması ve yırtılmasıyla başlayan, bağışıklık sisteminin aşırı iltihaplı tepkisiyle sürdürülen bir hastalıktır; basit bir enfeksiyon veya temizlik sorunu değildir. Genetik yatkınlık (hastaların yaklaşık üçte birinde aile öyküsü vardır), sigara, kilo fazlalığı, hormonal etkenler ve sürtünme hastalığı tetikler ve şiddetlendirir. Akne, sedef ve inflamatuar bağırsak hastalığıyla birlikteliği bilinmektedir.

Belirtiler ve evreler

• Kıvrım bölgelerinde tekrarlayan, ağrılı, derin nodüller ve apseler

• Akıntı ve koku, giysilerde leke

• Çift başlı (iki delikli) siyah noktalar

• İlerlemiş hastalıkta deri altında birbirine bağlanan tüneller (sinüs traktları) ve kalın izler

• Hurley evrelemesi: Evre I tek tek nodül/apse, iz yok; Evre II tekrarlayan apseler ve sınırlı tünel; Evre III yaygın tüneller ve izlerle birleşmiş alanlar

Tanı

Tanı muayeneyle konur: tipik yerleşim, tekrarlayan seyir ve lezyon tipleri yeterlidir; laboratuvar veya biyopsi genellikle gerekmez. Metabolik sendrom, diyabet ve diğer eşlik eden hastalıklar için tetkik istenebilir. Ultrason, deri altındaki tünellerin yaygınlığını göstermede yardımcıdır.

Tedavi seçenekleri

• Yaşam tarzı: Sigaranın bırakılması ve kilo kontrolü, hastalık seyrini değiştiren en önemli iki adımdır; bol, sürtünmeyen giysiler önerilir.

• Topikal ve ağızdan antibiyotikler: Erken evrede iltihabı azaltmak için belirli süreli kürler (klindamisin, tetrasiklin grubu, gerektiğinde kombinasyonlar).

• Antiandrojen ve metabolik tedaviler: Uygun hastalarda hormonal düzenleyiciler ve metformin.

• Retinoidler: Seçilmiş olgularda.

• Biyolojik ilaçlar: Orta-şiddetli HS'de TNF-alfa ve IL-17 yolağını hedefleyen biyolojik tedaviler, hastalığın gidişini değiştiren kanıta dayalı seçeneklerdir; dermatoloji uzmanı takibinde raporla başlanır.

• Lokal işlemler: Akut apselerde lezyon içi kortikosteroid; tünellerin açılması (deroofing), lazerle kıl köklerinin azaltılması.

• Cerrahi: Yerleşmiş tünel ve iz alanlarında geniş çıkarım; ilaç tedavisiyle birlikte planlanır.

Neden dermatoloğa?

Akut apseler acilde boşaltılıp antibiyotikle geçiştirildiğinde hastalık yalnızca bir sonraki atağa ertelenir. Tedavinin amacı ataklar arası süreyi uzatmak, ağrıyı ve akıntıyı kontrol etmek ve tünel ile iz oluşumunu önlemektir; bu da uzun soluklu bir takip gerektirir.

Sık sorulan sorular

Bulaşıcı mıdır? Hayır; temizlik eksikliğiyle de ilgisi yoktur.

Tamamen geçer mi? Kronik bir hastalıktır; ancak doğru tedaviyle ataklar seyrekleşir ve çoğu hastada uzun remisyon dönemleri sağlanır.

Kıl dönmesiyle farkı nedir? Kıl dönmesi (pilonidal sinüs) çoğunlukla kuyruk sokumunda tek bir alanda görülür; HS birden fazla kıvrım bölgesinde tekrarlar. İki hastalık bazen birlikte bulunur.

Kırklareli'de hidradenitis suppurativa takibi

Muayenehanemiz Kırklareli merkezdedir; Lüleburgaz'a yaklaşık 45 dakika, Edirne'ye yaklaşık 1 saat uzaklıktadır. Çalışma saatlerimiz Pazartesi–Cumartesi 10.00–18.15'tir. Hidradenitis suppurativa, uzmanlık eğitimim sırasında özel olarak çalıştığım hastalıklardan biridir; muayenehanemizde biyolojik tedaviler dahil güncel seçeneklerle uzun süreli takip yapılmaktadır. Randevu için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı muayene ile verilir.