Tekirdağ ve Çorlu'da Güneş Altında Çalışanlar İçin Ben Kontrolü ve Cilt Kanseri: Tarlada, Sahilde, Şantiyede
Güncelleme tarihi: 18 Eki
Tekirdağ'da tarlada, Marmara Ereğlisi'nden Şarköy'e uzanan kıyıda teknede, limanda ya da Çorlu ve Çerkezköy'deki şantiyelerde çalışan biri yılın büyük kısmını güneş altında geçirir. Bu bir tercih değil, işin kendisi; bedelini ise cilt öder.
Dünya Sağlık Örgütü ile Uluslararası Çalışma Örgütü'nün 2023'te yayımladığı ortak tahmine göre melanom dışı cilt kanserinden ölümlerin yaklaşık üçte biri güneş altında çalışmaya bağlı. Aynı tahmin, iş sırasında güneş ışınlarına maruz kalmayı kanser ölümlerine yol açan iş kaynaklı risk faktörleri arasında üçüncü sıraya koyuyor. İyi haber: bu kanserlerin çoğu erken fark edildiğinde çok daha kolay tedavi edilir.
Güneşin ilk izi: aktinik keratoz
Yüzde, kulak kepçesinde, kel saçlı deride ve el sırtında zımpara gibi pürüzlü, kızarık, kabuklanan lekeler. Kanser öncüsü kabul edilir; bir kısmı zamanla yassı hücreli kansere dönüşebilir. Alt dudakta geçmeyen kuruluk ve kabuklanma (aktinik şeilit) de aynı gruptadır. Tedavide dondurma, kremler ya da fotodinamik tedavi kullanılır; seçim lezyonun sayısına ve yerine göre yapılır.
Üç ana cilt kanseri
Bazal hücreli kanser: En sık görülendir. İnci gibi parlak, üzerinde ince damarlar görülen bir kabarıklık ya da iyileşip yeniden kanayan küçük bir yara olarak başlar. Nadiren yayılır ama bulunduğu yerde büyür.
Yassı hücreli kanser: Sert, kabuklu, hızlı büyüyen bir kabarıklık ya da iyileşmeyen bir yara. Alt dudak, kulak ve el sırtı sık görüldüğü yerlerdir.
Melanom: Var olan bir benden ya da yeni çıkan koyu bir lekeden gelişebilir. Erken yakalandığında sonuçlar çok daha iyidir.
Benlerde ABCDE kuralı
A – Asimetri: Benin iki yarısı birbirine benzemiyor
B – Kenar: Düzensiz, silik kenar
C – Renk: Aynı ben içinde birden çok renk
D – Çap: Büyük çap, genellikle 6 mm üzeri
E – Değişim: Boyut, renk ya da şekil değişimi, kaşıntı veya kanama
Bir de şuna bakın: Vücudunuzdaki diğer benlerden belirgin şekilde farklı görünen tek bir ben varsa (“çirkin ördek yavrusu”), onu mutlaka gösterin.
Ben kontrolünde ne yapılıyor?
Saçlı deri, ayak tabanları ve tırnaklar dahil tüm cilde bakılır; şüpheli lezyonlar dermatoskopla, yani ışıklı ve büyüten bir cihazla incelenir. Dermatoskopi ağrısızdır ve birkaç dakika sürer; çıplak gözle ayırt edilemeyen pigment ve damar yapılarını gösterir. Gerekirse lezyon fotoğrafla takibe alınır ya da biyopsi yapılır.
Tekirdağ'da kimler düzenli kontrol yaptırmalı?
Uzun yıllar tarlada, denizde, limanda ya da şantiyede çalışanlar
Açık tenli, çilli ve kolay yananlar
Çok sayıda beni olanlar
Ailesinde melanom olanlar
Daha önce cilt kanseri geçirenler
Organ nakli gibi nedenlerle bağışıklığı baskılanmış olanlar
Kontrol sıklığı kişisel riske göre belirlenir.
İşte güneşten korunma
Gölgeniz boyunuzdan kısaysa güneş en güçlü saatindedir; mümkünse ağır açık hava işini bu saatlerin dışına alın, molaları gölgede verin.
Kulakları ve enseyi kapatan geniş kenarlı şapka; baret kullananlar için ense korumalı başlık.
Uzun kollu, sık dokunmuş giysi.
Açıkta kalan alanlara en az SPF 30, geniş spektrumlu güneş koruyucu; terleme ve silme nedeniyle iki saatte bir yenileyin. Kulak, ense, el sırtı ve alt dudak en çok unutulan yerlerdir.
Bulutlu havada da UV vardır; deniz, kum ve beton ışığı yansıtır.
Beklemeyin
Dört haftada iyileşmeyen bir yara, kanayan ya da hızla büyüyen bir kabarıklık, şekli veya rengi değişen bir ben, yeni çıkan ve diğerlerine benzemeyen bir ben muayene gerektirir.
Daha fazlası için: Ben aldırmak tehlikeli mi? · Ben alma ve patoloji · Güneş kremi: mineral mi, kimyasal mı?
Muayenehane Kırklareli'dedir. Çorlu, Çerkezköy ve Tekirdağ'dan gelmeyi planlayanlar için yol ve muayene bilgisi: Çorlu, Çerkezköy ve Tekirdağ'dan dermatolog muayenesi
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için muayene gerekir.
Son güncelleme: 24 Eylül 2026 · Editör: Uzm. Dr. Kağan Cingöz, Dermatoloji (Deri ve Zührevi Hastalıklar) Uzmanı · info@drkagancingoz.com
Ayrıca okuyun: Dermoskopi ile ben kontrolü: kimler yılda bir yaptırmalı?
Yorumlar